Cemal Paşa’nın Hatıratına Göre, Kendileri Mahmud Şevket Paşa’nın Cenazesinde Ağladı mı?
Kısa bir yazı.
Cemal Paşa’nın hatıratının, Alpay Kabacalı editörlüğünde, İş Bankası Kültür Yayınları tarafından yapılan, basım yeri İstanbul, baskı tarihi ise Temmuz 2006 olan 3. Basım’ın 49 ve 50. Sayfalarında Cemal Paşa Mahmud Şevket Paşa’nın cenazesi hakkında şu sözleri söylemiştir:
“Mahmud Şevket Paşa olayının sorumluları
Sadrazama suikast yapılmakla, Payitahtta asayişin bozulamayacağını ispat için Mahmud Şevket Paşa merhuma pek parlak bir cenaze merasimi yaptırmak istiyordum. Ayan ve eşraftan hepsine davetnameler yazıldığı gibi yüksek rütbeli devlet memurlarının hazır bulundurulmasını ve Payitahttaki erkân, ümera ve zabitanın hemen tamamen cenazede bulundurulmasını, icap edenlerden rica ve cenazeye birçok askeri birlikler iştirak ettirdim. Ecnebi sefirlerine de tezkereler yazdırarak gerek kendilerinin, gerek limanda bulunan harp gemileri kumandan ve zabitlerinin ve kara ve deniz ataşelerinin, büyük üniforma ile cenazeye katılmalarını sağladım. Cenazede belki yüz elli bin kişiden fazla insan bulunuyordu.
O gün hava çok iyi olduğu için, halk sokaklara dökülmüştü. Gösterişli bir cenaze karşısında asabı derhal gevşeyiveren birçok İstanbul kadını, hüngür hüngür ağlıyor ve merasime hazin bir şekil veriyordu. Cenaze merasiminin fevkaladeliği, beklediğim tesiri tamamen sağladı. Ben cenaze merasimine iştirak etmekten ziyade, altı atlıdan oluşan bir devriye kolunun başında İstanbul cihetindeki sokaklarda gözükmeyi tercih ve o suretle hareket ettim. Ancak cenazenin umumi şeklini bir kere görmüş olmak için bir aralık otomobil ile Beyoğlu tarafına geçtim ve arka sokaklardan dolaşarak Pangaltı’da Notre Dame de Sion mektebi önünde cenazeye yetiştim. Genel görünümüyle, tam arzu ettiğim tarzda idi. Kendisine pek büyük ümitlerle bağlı olduğum merhumun cenazesini görür görmez gayriihtiyarî gözlerimden yaşlar boşandı. Kimseye göstermemek için mendilimle yüzümü kapadım ve hemen döndüm.”[1]
[1] Bahsettiğimiz mesele, Cemal Paşa’nın Şahsî itirafıdır, doğrulanması için yeterli bir delil değildir.
.